Składka na Fundusz Pracy: 2,45% Kto płaci i kiedy jest zwolnienie?

Ten artykuł wyjaśnia, czym jest składka na Fundusz Pracy i jak ją prawidłowo naliczyć, dostarczając precyzyjnych informacji o jej wysokości, zasadach naliczania oraz zwolnieniach z obowiązku, niezbędnych dla każdego przedsiębiorcy czy specjalisty HR.

Wysokość składki na Fundusz Pracy: kluczowe stawki i zasady

Jako ekspert w dziedzinie rozliczeń wiem, jak ważne jest precyzyjne zrozumienie obowiązków składkowych. Składka na Fundusz Pracy (FP) to jeden z tych elementów, który budzi wiele pytań. Aktualnie stopa procentowa składki na Fundusz Pracy wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Warto pamiętać, że często opłaca się ją łącznie ze składką na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), która wynosi 0,10%. Łącznie daje to obciążenie w wysokości 2,55%, które w całości finansowane jest przez płatnika, czyli najczęściej pracodawcę.

Kluczowe jest zrozumienie, co stanowi podstawę wymiaru tej składki. Otóż, jest to kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Co istotne, w przypadku Funduszu Pracy nie stosuje się rocznego ograniczenia, tzw. 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia, które ma zastosowanie do składek na ubezpieczenia społeczne. Dodatkowo, podstawa ta musi wynosić w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. To oznacza, że nawet jeśli pracownik zarabia mniej, ale jego podstawa wymiaru składek społecznych jest równa lub wyższa minimalnemu wynagrodzeniu, składka na Fundusz Pracy jest należna.

Kto musi opłacać składkę na Fundusz Pracy?

Obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy spoczywa na pracodawcach oraz innych jednostkach organizacyjnych. Dotyczy to osób wykonujących pracę zarobkową, które podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W praktyce oznacza to, że składki te są naliczane przede wszystkim za:

• Pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
• Zleceniobiorców, którzy z tytułu umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.
• Inne osoby, za które istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a podstawa ich wymiaru jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu.

Warto zaznaczyć, że przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą co do zasady nie opłacają składki na Fundusz Pracy za siebie. Wyjątkiem są sytuacje, gdy nie korzystają z preferencyjnych składek ZUS i opłacają składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy równej co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu.

Zwolnienia ze składki na Fundusz Pracy: kiedy nie musisz płacić?

Istnieje kilka ważnych sytuacji, w których płatnicy są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Jako doradca zawsze podkreślam, że warto znać te ulgi, ponieważ mogą one znacząco wpłynąć na koszty zatrudnienia. Oto najważniejsze z nich:

• Wiek pracownika: Pracodawcy nie opłacają składek na Fundusz Pracy za pracowników, którzy osiągnęli określony wiek. Dla kobiet jest to ukończenie co najmniej 55 lat, a dla mężczyzn co najmniej 60 lat. Zwolnienie to obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik osiągnął wymagany wiek.

• Zatrudnienie osób bezrobotnych do 30. roku życia: Pracodawcy, którzy zatrudnią osoby bezrobotne do 30. roku życia, skierowane do pracy przez powiatowy urząd pracy, mogą skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy przez okres 36 miesięcy.

• Powrót z urlopów związanych z rodzicielstwem: Nie opłaca się składek na Fundusz Pracy za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego. Zwolnienie to obowiązuje przez okres 12 miesięcy, licząc od pierwszego miesiąca po powrocie do pracy.

• Przedsiębiorcy opłacający preferencyjne składki ZUS: Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które opłacają tzw. preferencyjne składki ZUS (przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności), są zwolnione z opłacania za siebie składek na Fundusz Pracy.

Przeczytaj również: Fundusz zdrowotny dla nauczycieli: Oblicz, zrozum, uniknij błędów

Obliczanie i opłacanie składki na Fundusz Pracy krok po kroku

Obliczanie i opłacanie składki na Fundusz Pracy jest procesem, który wymaga uwagi, ale jest dość prosty, gdy zna się zasady. Przyjmijmy, że mamy pracownika, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 5000 zł.

Przykład obliczenia:

Podstawa wymiaru składek społecznych: 5000 zł
Stawka składki na Fundusz Pracy: 2,45%
Składka na Fundusz Pracy = 5000 zł * 2,45% = 122,50 zł

Dodatkowo, jeśli opłacamy również składkę na FGŚP:

Stawka składki na FGŚP: 0,10%
Składka na FGŚP = 5000 zł * 0,10% = 5,00 zł

Łączna kwota do zapłaty na Fundusz Pracy i FGŚP wyniesie 122,50 zł + 5,00 zł = 127,50 zł.

Warto zwrócić uwagę na znaczenie minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2026 roku, jeśli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, składka na Fundusz Pracy nie będzie należna. To istotna zmiana, która uprości rozliczenia dla niektórych płatników.

Jeśli chodzi o terminy płatności, składki na Fundusz Pracy opłaca się w tych samych terminach co składki na ubezpieczenia społeczne. Są to:

• Do 5. dnia następnego miesiąca dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych.
• Do 15. dnia następnego miesiąca dla płatników posiadających osobowość prawną.
• Do 20. dnia następnego miesiąca dla pozostałych płatników (np. przedsiębiorcy opłacający składki wyłącznie za siebie, osoby fizyczne opłacające składki za innych).

Pamiętajmy, że terminowe opłacanie składek jest kluczowe dla uniknięcia odsetek i innych konsekwencji prawnych.